W paru poprzednich tekstach pisałem (np. TU albo TAM) o uproszczonych metodach projektowania przegród w celu uniknięcia biodeterioracji we wnętrzu budynku. Metody oparte na normie PN-EN ISO 13788:2013-05 opierają się na średnich miesięcznych temperaturach i wartościach wilgotności względnej. Są to metody toporem cięte, względnie bezpieczne o ile stworzy się poprawne modele budynku oraz zadba się o poprawne wykonawstwo.
Są sytuację kiedy potrzeba jest użyć bardziej zaawansowanych metod do symulacji lub obserwacji zjawisk na lub w przegrodzie sprzyjających pojawieniu się grzybów pleśniowych. Czasem dynamiczne zjawiska w przegrodzie i zmiany pogody nie mogą być ujęte w uśrednionych parametrach, czasem mamy ograniczone metody napraw, docieplenia lub obserwacji przegrody.
U naszych zachodnich sąsiadów zaproponowano model biohigrotermiczny (zwany izopletowym), który skrótowo został opisany w instrukcji WTA
[1] K. Sedlbauer: Vorhersage von Schimmelpilzbildung auf und in Bauteilen. (Dissertation Universität Stuttgart 2001)
[2] WTA-Merkblatt 6-3-24/D
„Niemieccy naukowcy” w swoich sekretnych podziemnych laboratoriach nahodowali się tych grzybów, pogrupowali je, określili różny czas kiełkowania i wzrostu zależnie od rodzaju podłoża, temperatury i wilgotności. Opisali teoretyczny opór dyfuzyjny ścianki zarodników. Te dane pozwoli na stworzenie tzw. izoplet „fizycznego modelu” rozwoju grzybni.
(Grafiki pochodzą z opracowań [1] oraz [2])
Jest to dość ciekawa lektura, przez którą próbuję na razie przebrnąć ze zrozumieniem. Jednakże chciałem pokazać możliwości praktycznego zastosowania modelu.
W oparciu o wyżej cytowane badania instytut Frauhofera wydał darmowy programik Wufi® BIO zaprogramowanym modelem biohigrotermicznym. https://wufi.de/en/wufi-bio
Aby skorzystać z programu trzeba zebrać trochę wiedzy oraz oczywiście zebrać dane z jednego „sezonu” lub okresu. Dane mogą być zebrane za pomocą programów symulacyjnych z krokiem godzinowym, które zasymulują zmiany wilgotności i temperatury na powierzchni przegrody – np. dość kosztowy Wufi® PRO współpracujący z Wufi® BIO lub dowolny inny pracujący na realnych danych.
Można też zebrać faktycznie dane z pomiarów. Ja na razie bawię się rejestratorami temperatury i wilgotności względnej z powietrza. Rejestrator można umieścić przy strefie konwekcji ściany (narożnika), a szafkę Jest to pomiar z pewnym błędem – do szczęścia brakuje rejestratora temperatury z powierzchni aby dokładniej obliczyć wilgotność względna przy „filmie” ściany.
Po zebraniu danych do arkusza kalkulacyjnego trzeba dopasować je do wytycznych WUFI BIO co z łatwością wykonuje sztuczna inteligencja.
Po wgraniu danych do programu można bawić się i patrzeć co się stanie jak zmienimy rodzaj podłoża, jak poprawimy temperaturę przy powierzchni lub poprawimy wentylację zmniejszając wilgotność (zmiana danych w arkuszu)
Poniżej wykresy z dwóch rejestratorów w kuchni pokazujące korelację wilgotności względnej oraz temperatury w środku pomieszczeniu i miejscu mostka termicznego ( za szafą w kuchni)
Wyniki z WUFI BIO
Przypadek Podłoża podatnego (płyta GK, Tapeta)
Na górnym wykresie widać miejsca gdzie wystąpiły warunku dobre do kiełkowania i rozwoju pleśni, a na dolnym sumaryczny przyrost w [mm]
Tutaj przypadek wymiany podłoża na mnie podatne
